Thặng dư vốn cổ phần là gì? Cách tính thặng dư vốn cổ phần

thang du von co phan la gi

Trong kinh doanh, đặc biệt là các báo cáo tài chính của công ty. Chúng ta không khó bắt gặp thuật ngữ thặng dư vốn cổ phần. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ bản chất của thuật ngữ này. Vậy thặng dư vốn cổ phần là gì? Bài viết dưới đây của Tài Chính 101 sẽ giúp giải đáp các thắc mắc của bạn về thặng dư vốn cổ phần!

Thặng dư vốn cổ phần là gì?

Thặng dư vốn cổ phần (Capital Surplus) được hiểu là một khái niệm dùng để ám chỉ khoản chênh lệch giữa mệnh giá cổ phiếu so với giá thực tế phát hành.

Cách tính thặng dư vốn cổ phần

Từ phần định nghĩa ở trên, ta có thể dễ dàng tính được thặng dư vốn cổ phần dựa vào công thức sau:

Thặng dư vốn cổ phần = (Giá phát hành – Mệnh giá cổ phiếu) x Số lượng cổ phiếu phát hành
thang du von co phan

Trong đó, các yếu bao gồm:

– Phát hành cổ phiếu: Được hiểu là hoạt động kêu gọi vốn từ các nhà đầu tư vào doanh nghiệp. Và từ đó, giúp các doanh nghiệp tăng nguồn vốn sẵn có.

– Mệnh giá cổ phiếu: Đây là khoản giá trị đã được các doanh nghiệp ấn định sẵn, hay còn được hiểu là giá trị danh nghĩa.

– Giá phát hành cổ phiếu: Được hiểu là giá trị thực tế để các nhà đầu tư cần bỏ ra để có thể sở hữu cổ phiếu đó.

Ví dụ về thặng dư vốn cổ phần

Để giúp các bạn hiểu rõ hơn về thặng dư vốn cổ phần, chúng ta cùng tìm hiểu ví dụ sau:

Công ty cổng phần T chuyên kinh doanh mặt hàng khẩu trang y tế. Vào ngày 02/07/2022, công ty T thực hiện phát hành 1.000.000 cổ phiếu với mệnh giá niêm yết trên mỗi cổ phiếu là 300.000 đồng. Dự kiến sẽ thu về 300.000.000 đồng.

Do đại dịch Covid 19 bùng phát, nhu cầu về mặt hàng này ngày càng tăng cao. Công ty dự đoán rằng các nhà đầu tư sẽ bị thu hút hơn nên quyết định tăng giá cổ phiếu lên 350.000 đồng/cổ phiếu. Sau khi bán hết lượng cổ phiếu đã phát hành, công ty T thu về 350.000.000.000 đồng. 

Khoảng chênh lệch giữa mức giá ban đầu so với mức giá bán thực tế là 50.000.000 đồng. Do đó, ta có thể hiểu rằng 50.000.000 đồng này là thặng dư vốn cổ phần của công ty T.

Quy định thặng dư vốn cổ phần trong hoạt động doanh nghiệp

Thặng dư vốn cổ phần không phải là vấn đề hiếm gặp trong các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Do đó, vấn đề này đã được Bộ Tài Chính quy định rõ trong “Thông tư 19/2003/TT-BTC về việc hướng dẫn điều chỉnh tăng, giảm vốn điều lệ và quản lý cổ phiếu quỹ trong công ty cổ phần”.

Cụ thể, bao gồm các quy định cụ thể  như sau:

Hạch toán: Đối với các khoản tiền chênh lệch từ việc bán cổ phiếu với giá trị cao hơn mệnh giá được niêm yết. Thì vẫn sẽ được hạch toán trong tài khoản ở phần thặng dư vốn. Tuy nhiên, khoản tiền này sẽ không được hạch toán vào hoạt động thu nhập của doanh nghiệp.

– Không bị tính thuế: Thông thường, đối với thặng dư vốn cổ phần sẽ không bị tính thuế giá trị gia tăng cũng như thu nhập doanh nghiệp.

– Chênh lệch giảm: Ở trong hoạt động doanh nghiệp, sẽ có những tình huống mà doanh nghiệp phải bán đi cổ phiếu mới phát hành với giá trị nhỏ hơn mệnh giá niêm yết trên cổ phiếu. Lúc này, sẽ sinh ra phần chênh lệch giảm trong tổng nguồn vốn.

Khoản chênh lệch này không cần phải hạch toán ở trong mục chi phí. Mà thay vào đó, khoản thặng dư vốn cổ phần của doanh nghiệp sẽ được sử dụng để bù đắp vào phần chênh lệch giảm này. Còn đối với trường hợp, khoản thặng dư vốn không đủ để có thể bù đắp, kế toán doanh nghiệp sẽ sử dụng đến các khoản lợi nhuận sau thuế và tiền thu được từ các loại Quỹ đóng góp của công ty để bù đắp. 

– Điều chỉnh tăng vốn cổ phần: Ở một vài trường hợp, các doanh nghiệp có thể điều chỉnh tăng vốn hoạt động như:

– Tăng vốn điều lệ bằng việc chuyển khoản thặng dư vốn cổ phần sang. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải đáp ứng được điều kiện về khoản chênh lệch giữa giá bán và giá vốn phải mua vào trong cổ phiếu quỹ.

– Dựa trên số lượng cổ phiếu đã được bán ra, trong hoạt động kêu gọi vốn bằng việc mua cổ phiếu. Các doanh nghiệp phải phát hành một lượng cổ phiếu nhất định.

Tuy nhiên, không phải lúc nào doanh nghiệp cũng có thể bán hết số lượng cổ phiếu phát hành đó cho các nhà đầu tư. Lúc này, doanh nghiệp chỉ được cho phép tăng vốn điều lệ dựa vào các khoản chênh lệch giữa giá phát hành và mệnh giá của cổ phiếu trong nguồn vốn thặng dư với tổng giá vốn của lượng cổ phiếu chưa bán. 

Còn ở  trường hợp, tổng phần vốn của cổ phiếu quỹ chưa được bán bằng nguồn vốn thặng dư cổ phần. Thì lúc này, các công ty không thể điều chỉnh để có thể tăng vốn điều lệ từ chính nguồn vốn đó.

>>> Các loại tất toán hiện nay <<<

quy dinh thang du von co phan

Kết luận

Bài viết ở trên đã giải đáp các thắc mắc của bạn về thặng dư vốn cổ phần. Cũng như cung cấp thêm cho bạn cách tính và quy định về thặng dư vốn cổ phần. Hy vọng với những thông tin ở trên sẽ giúp ích cho bạn !