Pump là gì? Dump là gì? Cách nhận biết Pump và Dump chi tiết

pump va dump la gi

Pump và Dump là hai thuật ngữ thường nghe khi tham gia thảo luận tại nhóm trade coin hay cộng đồng tiền điện tử, thậm chí có cả group lập ra để dành riêng mục đích chơi pump coin và dump coin. Vậy Pump là gì, Dump là gì? Cùng Tài Chính 101 tìm hiểu ngay về 2 thuật ngữ này.

Pump là gì?

Pump (Bơm) là thuật ngữ trong thị trường crypto được sử dụng chỉ hành động mua số lượng lớn coin đẩy nhu cầu và giá coin này lên cao. Các coin được chọn pump thường giá ban đầu thấp, vốn hóa nhỏ và rất ít người biết đến.

Dump là gì?

Dump (Xả) là sau khi giá được pump đến một mức nhất định, coin đó được bán ra ồ ạt nhằm thu lợi nhuận từ việc chênh lệch giá. Những người thực hiện hành động này lợi dụng thay đổi của cung cầu thị trường để làm cho nhà đầu tư nhỏ lẻ coi biến động giá là xu hướng bình thường.

Tóm lại, Pump và Dump là 2 hiện tượng xảy ra khi một hay một nhóm nhà đầu tư cấu kết với nhau bơm giá một coin lên, thu hút các nhà đầu tư mới nhảy vào, sau đó liên tục bán ra khiến giá giảm mạnh. Điều này cho phép nhóm người ban đầu thu lợi nhuận từ tăng giá đột ngột.

Những người thực hiện hành vi này thường là tổ chức, cá nhân (cá mập) sở hữu số vốn lớn hay siêu lớn. Khi họ nắm giữ lượng lớn coin, họ có thể điều hướng thị trường cách họ muốn. Nói cách khác, đây là hành vi thao túng thị trường.

Đôi khi, kế hoạch Pump và Dump có thể kéo dài vài ngày đến vài tuần, nhưng chúng đủ gây ra tác động đến giá và khối lượng một coin. 

dump la gi

Ví dụ Pump và Dump

Vào 5/2020, Tierion (TNT) – Altcoin có vốn hóa nhỏ và gần như không ai biết, đột ngột tăng mạnh đến hơn 45%, từ 0.05$ lên đỉnh 0.11$ ngày 12/05/2020. Tuy nhiên 10 ngày sau, nó giảm chỉ còn 0.03$, thấp hơn mức trước khi tăng. Khi tìm hiểu sâu hơn, người ta không thấy điều gì đặc biệt đồng coin cũng như dự án này ngoài 1 vài tin đồn tốt trên mạng xã hội Facebook.

Cách nhận biết Pump và Dump

Cũng không khó để nhận biết Pump và Dump: Đầu tiên cá mập (người giàu có, nhiều tiền) có vốn lớn tiến hành thao túng thị trường, làm được điều này họ tung tin đồn tốt về đồng coin đó ra thị trường, thúc đẩy loại coin đó lên. Sau khi tin đồn lan rộng, giá coin sẽ tăng lên, bản thân các bạn có thể được xem là những “pumper” và “dumper” . Sau khi coin chạm đến mức mong muốn cá mập tiến hành xả coin ồ ạt, gây giảm nghiêm trọng thị trường coin.

Khi cá mập rút ra an toàn, hoảng loạn bắt đầu, quá trình bán phá giá được diễn ra, coin giảm xuống đáy thị trường, cuối cùng phải bán dưới đáy để “cắt lỗ”.

Cơ chế hoạt động của Pump và Dump

Các đợt Pump & Dump

Các nhóm Bơm xả này thường có trên mạng xã hội. Khi đó, chủ yếu là trên kênh nền tảng Telegram. Ở đây, nhóm Bơm xả chứa vài nghìn đến vài chục nghìn thành viên. Theo đó, loại coin được chọn bơm/xả được admin trong nhóm thông báo, trong vòng vài phút thành viên trong nhóm tiến hành mua bán cùng nhau. Tin tức giả mạo đồng tiền này thậm chí được lan truyền trên phương tiện truyền thông xã hội, blog và trang tin tức đôi khi cho là có tiếng nội dung được tài trợ.

Các nhóm Pump và Dump

Các nhóm Pump và Dump này có một người lãnh đạo (quản trị viên) và hệ thống phân cấp các thành viên. Nếu là thành viên cấp cao hơn, bạn tiếp xúc với tín hiệu bơm sớm hơn thành viên cấp thấp. Bằng cách như vậy, bạn luôn có cơ hội mua giá trị thấp hơn và kiếm nhiều khoản lợi hơn khi hoạt động bơm bắt đầu. Tuy nhiên, lợi thế mặt thời gian các cấp độ cao hơn thường khoảng 3 đến 8 giây. Bạn có thể nâng cấp bằng cách giới thiệu thêm người mới vào nhóm. Càng thêm nhiều thành viên mới vào nhóm, thứ hạng của các bạn càng cao.

pump la gi

Tại sao có Pump và Dump?

Thanh khoản

Đa phần cá mập hoạt động trên thị trường crypto có số vốn khá lớn, lớn hơn đáng kể với khối lượng giao dịch hàng ngày thị trường trong điều kiện bình thường. Vì vậy, họ thanh khoản càng nhiều càng tốt, thu về lợi nhuận nhanh chóng. Và có thanh khoản, cá mập buộc tạo Pump và Dump.

Khung pháp lý

Trong thị trường tài chính truyền thống, thao túng thị trường bị xử phạt rất nặng. Tuy nhiên hiện nay, đa phần quốc gia trên thế giới không có khung pháp lý tiền điện tử. Chính vì vậy nó trở thành miếng mồi ngon cho cá mập tha hồ sử dụng chiêu trò pump/dump mà không sợ bị cơ quan quản lý sờ gáy. 

FOMO

Khi muốn đẩy giá đồng coin tăng lên, cá mập tìm cách thuyết phục nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm bằng cách nói với họ sẽ bỏ lỡ khoản lợi nhuận khổng lồ này nếu không mau đầu tư vào coin đó. Khi nhiều người bắt đầu mua coin, giá tăng lên, tạo cảm giác “FOMO” hay gọi là cảm giác sợ bỏ lỡ. Chẳng ai muốn vuột mất cơ hội kiếm lời. Càng nhiều người mua, giá được pump càng cao.

FOMO là một trong những yếu tố quan trọng tạo ra Pump và Dump.

ICO

Một cách khác tạo ra Pump và Dump là thông qua ICO. Các cá mập tìm cách bơm giá coin qua ICO thường được hỗ trợ bởi người nổi tiếng trong thế giới tiền điện tử. Khi giá tăng, nhóm đứng sau coin bắt đầu bán phá giá, dẫn đến thua lỗ cho nhà đầu tư “cá con”.

Các kế hoạch này thường nhắm đến altcoin mới và khối lượng giao dịch thấp vì chúng dễ làm giá. Điều này quan trọng vì đồng coin vốn hóa lớn như BTC hay ETH cần nhiều tiền để bơm giá và việc bơm khó hơn với altcoin nhỏ. Đó là lý do tại sao cá mập không theo đuổi chúng.

Quá trình thực hiện Pump và Dump

Bước 1: Tích lũy/Gom hàng

Để thực hiện thao túng giá 1 đồng coin, cá mập phải sở hữu lượng lớn coin đó. Họ thường chọn đồng coin có vốn hóa thị trường cực nhỏ vì khả năng dễ dàng kiểm soát và thao túng giá. Khi khối lượng giao dịch thấp,cần lượng nhỏ lực mua là có thể thổi phồng giá vượt mức hợp lý.

Việc gom coin phải thực hiện trong thời gian dài và gom từng lượng nhỏ tránh giá vô tình bị đẩy lên. Một vài hình thức cá mập gom coin kể đến như sau: 

  • Thông qua hình thức đào coin từ sớm hay mua coin từ vòng đầu, khi mà đồng coin đó chưa nổi tiếng. Tuy nhiên, đây là phương pháp mạo hiểm vì không phải lúc nào cũng có dự án tiềm năng để gom.
  • Thông qua kênh giao dịch trực tiếp. Ví dụ như mua từ cộng đồng miner, từ nhà đầu tư muốn rời bỏ dự án. Thậm chí là trực tiếp đội ngũ sáng lập đồng coin đó. Vì cá mập mua số lượng lớn và trực tiếp, nên giá coin rất rẻ với giá thị trường.
pump va dump

Bước 2: Pump và giữ giá

Sau khi mua được lượng coin đủ lớn, bước này, cá mập chủ yếusẽ tung ra tin tức dụ nhà đầu tư thiếu kiến thức vào FOMO mức giá cao. Họ lên các diễn đàn, group và chatbox trên Facebook, Telegram, Discord,… có đông đảo nhà đầu tư bàn luận về đồng coin vừa mua và tung tin đồn tốt về coin đó. Họ có thể sử dụng nhiều tài khoản clone khác nhau tạo ra cảm giác tự nhiên như thật. Tin tốt được đưa ra liên tục với dự đoán lạc quan về tương lai coin đó từ chuyên gia khiến mọi người đổ xô đi mua và giá được pump lên trời.

Quá trình đẩy giá thường diễn ra rất nhanh, mạnh và không có sự điều chỉnh nhằm FOMO lớn cho cộng đồng. 

Đặc điểm chung giai đoạn này là tất cả mọi người lạc quan về tương lai đồng coin đến phi lý. Đây là giai đoạn nhiều nhà đầu tư nghĩ đến việc hold to die.

Bước 3: Dump và thoát hàng

Sau khi tạo đủ thanh khoản ở bước 2, công việc của cá mập bây giờ đơn giản là bán ra (xả) chốt lời. 

Khi tất cả kẻ chủ mưu (cá mập) ăn đủ và thoát ra an toàn, giá ngừng tăng, khối lượng giao dịch giảm xuống. Hoảng loạn bắt đầu diễn ra giá liên tục lao dốc xuống đáy, đáy sau còn thấp hơn đáy trước. Cuối cùng nạn nhân của cá mập phải bán tháo dưới giá thị trường hay gọi là “cắt lỗ” vớt vát những gì còn lại.

Pump và Dump hợp pháp không?

Đối với cổ phiếu thì chắc chắn không. Còn đối với tiền điện tử, chưa có bất kỳ quy định nào về pump và dump..

Trong thị trường tài chính truyền thống, Pump và Dump là hành động bất hợp pháp và sẽ được quản lý chặt chẽ. Ở Hoa Kỳ, hành động thao túng thị trường bị phạt tù theo quy định Đạo luật Chứng khoán năm 1933. Tại Việt Nam, Bộ luật Hình sự quy định tội Thao túng thị trường chứng khoán khung hình phạt cao nhất đến 7 năm tù. Các cơ quan quản lý theo dõi chặt chẽ mọi trường hợp thao túng giá ngăn chặn hành vi bất hợp pháp có thể xảy ra. 

Trong thị trường crypto, mặc dù cơ quan thi hành luật rất cố gắng can thiệp và ngăn chặn hành vi thao túng giá, đơn cử trường hợp xảy ra năm 2017, 2018 với John McAfee. Vào thời điểm đó, ông này quảng cáo đồng coin mới mỗi ngày trên Twitter của mình không tiết lộ với người follow rằng ông ta mua đồng tiền này trước khi đăng dòng tweet. Đó là đồng coin như Dogecoin (DOGE), Reddcoin (RDD) và Verge (XVG).

Các hành động McAfee bị CFTC cáo buộc là gian lận hàng hóa và chứng khoán, gian lận chuyển khoản và rửa tiền. Đây là lần đầu tiên CFTC hành động chống lại ai đó tham gia kế hoạch Pump và Dump tài sản tiền điện tử.

Tuy nhiên đến nay vẫn chưa có quy định rõ ràng nào về hành vi này. Ngoài ra, cá mập trên Telegram hay Twitter có thể sử dụng ID ẩn danh tránh bị cơ quan hành pháp theo dõi. Vậy nên hành vi thao túng thị trường vẫn diễn ra thường xuyên mà không có cách xử lý được. Do đó, phải trang bị đầy đủ kiến ​​thức bảo vệ bản thân trước đợt Pump và Dump như vậy.

pump va dump

Một số lời khuyên tránh Pump và Dump

  • Nếu là nhà đầu tư “mới”, nên mua đồng coin ở mức khối lượng giao dịch nhỏ để hiểu rõ cơ chế hoạt động dump và pump. Không nên tham gia số vốn quá lớn tránh gặp thiệt hại nặng nề về chiến lược “thao túng thị trường” từ các cá mập. Nên tham gia số vốn thật nhỏ để có trải nghiệm thực tế trước.
  • Nên cân nhắc mua đồng coin mà giá đang tăng cao, vì khả năng cao sẽ đu đỉnh. Hãy nghiên cứu, tìm hiểu, khảo sát kỹ sàn coin uy tín tránh gặp phải đồng coin rác. Ví dụ sàn Binance, OKEx,…
  • Để tránh gặp rủi ro không đáng có khi đầu tư, tổn hại về vật chất cho nhà đầu tư ‘mới”. Đừng bao giờ đầu tư hết vốn vào coin nào đó mà nên tách ra 3 – 4 coin, tùy thuộc nguồn vốn của các bạn. 60-70% vốn nên mua các coin uy tín như BTC, ETH, XRP và 30 – 40% còn lại để trade.
  • Không nghe theo lời mời gọi ‘đường mật” từ cá mập, bởi họ đang xài hiệu ứng FOMO dụ dỗ mà thôi, hầu như không ai đi chia sẻ miếng mồi ngon lại không có mục đích cả. Tốt nhất gặp trường hợp này, nên giữ một cái đầu lạnh không bị dụ dỗ vào bẫy của họ.
  • Bản thân cần biết cách lựa chọn nhóm “chất lượng” tham gia mà không phải chiêu trò dump và pump. Tuy nhiên xác suất lựa được nhóm “ngon” như vậy rất ít vì không ai có thể dự đoán chính xác hướng đi thị trường, chủ yếu do bạn phải biết cách phân bổ nguồn vốn hợp lý giảm thiểu rủi ro nhất có thể.
  • Mặc dù có người có thể kiếm tiền được khi tham gia “lướt sóng” cùng nhóm Pump and Dump này, nhưng rất ít, thường là trader PRO, người dày dặn kinh nghiệm rồi, còn với người mới thì không nên tham gia làm gì, chắc chắn các bạn ẽ thua nhiều hơn là thắng, mua đỉnh bán đáy sẽ xảy ra.

Lời kết

Qua bài viết này hy vọng các bạn hiểu được Pump là gì? Dump là gì? và kỹ thuật Pump, Dump trong altcoin. Hãy có những chiến lược hợp lý và giữ một tinh thần kiên cường để hạn chế ít nhất các trường hợp xấu nhé.