Lạm phát là gì? Nguyên nhân nào gây ra tình trạng lạm phát?

lam phat la gi

Đối với một đất nước, khi xảy ra lạm phát sẽ làm suy thoái cả một nền kinh tế. Và ví dụ tiêu biểu cho việc đó là quốc gia Venezuela. Quốc gia có tình hình siêu lạm phát đến 1.000.000%. Vậy lạm phát là gì? Nguyên nhân nào dẫn đến lạm phát? Bài viết dưới đây của Tài Chính 101 sẽ giúp giải đáp các thắc mắc trên của bạn.

Lạm phát là gì?

Lạm phát được hiểu là sự tăng mức giá chung một cách liên tục của các loại hình hàng hóa và dịch vụ theo thời gian. Kéo theo đó là sự mất giá trị của loại hình tiền tệ nào đó.

Theo đó, lạm phát có thể được hiểu bao gồm 2 ý:

– Lạm phát của một loại tiền tệ ảnh hưởng đến phạm vi của một nền kinh tế quốc gia. Tức là, khi mức giá chung tăng cao. Một đơn vị tiền tệ nào đó sẽ mua được ít hàng hóa và dịch vụ so với ban đầu. Vì thế, lạm phát phản ánh đến sự suy giảm sức mua đối với một đơn vị tiền tệ.

– Lạm phát của một loại tiền tệ ảnh hưởng đến phạm vi nền kinh tế sử dụng loại tiền tệ đó. Có nghĩa là lạm phát phản ánh sự suy giảm sức mua của người tiêu dùng. Khi lạm phát xảy ra, kéo theo đó mức giá chung của dịch vụ hàng hóa sẽ tăng lên.

lam phat

Phân loại lạm phát

Lạm phát được chia thành 3 loại chính, bao gồm:

– Lạm phát vừa phải (hay còn được gọi là lạm phát một con số): Tức là ở mức độ này tỷ lệ lạm phát dưới 10%. Thường thì lạm phát ở mức độ này sẽ không ảnh hưởng nhiều đối với nền kinh tế, vẫn có thể chấp nhận được.

– Lạm phát phi mã: Đây là loại lạm phát xảy ra khi giá cả tăng tương đối nhanh với tỷ lệ 2 hoặc 3 con số một năm. Làm cho đồng tiền mất giá nghiêm trọng. Kéo theo đó hệ thống ngân hàng sẽ không hoạt động được. Làm cho thị trường tài chính bị phá vỡ, ảnh hưởng nghiêm trọng nền kinh tế.

– Siêu lạm phát: Loại lạm phát này xảy ra đột biến với tốc độ cao và vượt xa cả phi mã. Thông thường, loại lạm phát này chiếm đến 4 hoặc 5 con số trở lên. Loại lạm phát này xảy ra ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế, làm rối loạn đời sống xã hội. Tuy nhiên, loại lạm phát này hiếm khi xảy ra. Và khắc phục thì các chính phủ nên can thiệp bằng cách đổi tiền để giữ giá đồng tiền.

>>> OECD là gì? Thông tin tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế <<<

Nguyên nhân dẫn đến lạm phát

Thường thì những nguyên nhân sau đây sẽ dẫn đến lạm phát:

– Lạm phát do cầu kéo: Nguyên nhân này dùng để nói đến việc tổng cầu tăng lên mạnh mẽ tại mức sản lượng đã đạt được hoặc vượt quá sản lượng tiềm năng. Có nghĩa là phải chi quá nhiều tiền để có thể mua được một lượng cung hạn chế về các loại hàng hóa có thể sản xuất được. 

phan loai lam phat

– Lạm phát do các chi phẩy đẩy: Xảy ra khi có các cơ sốc đối với giá thị trường đầu vào. Đặc biệt là ở các vật tư cơ bản ( Là các loại vật tư được dùng ở các ngành sản xuất như xăng, dầu,..). Đây chính là nguyên nhân chủ yếu làm cho lên phí cao, tuy tổng cầu sẽ không thay đổi mà thay vào đó giá cả sẽ tăng lên và sản lượng giảm xuống. Đây là loại lạm phát siêu nghiêm trọng do các tình trạng vừa đình vốn, vừa lạm phát – hay còn được gọi là “ Đình lạm ”.

– Lạm phát ì: Đây là loại lạm phát dừng ở mức vừa phải. Và nó cũng có xu hướng tiếp tục giữ ở mức giá lịch sử của nó. Tổng cung và cầu cùng dịch chuyển lên trên cùng một mức độ. Giá sẽ tăng đều ở tỷ lệ ổn định và sản lượng giữ nguyên. Thông thường, tỷ lệ lạm phát dự kiến một khi đã xảy ra thì nó sẽ trở nên ổn định và tự duy trì trong một thời gian. Bên cạnh đó, những cú sốc mới trong nền kinh tế thị trường sẽ đẩy lạm phát ra khỏi trạng thái ì.

>>> Nợ công là gì? Tác động của nợ công đến nền kinh tế mới nhất <<<

Phân biệt giữa lạm phát và giảm phát 

Trái ngược với lạm phát, giảm phát lại có những khác biệt rõ ràng. Và dưới đây là bảng phân biệt giữa lạm phát và giảm phát.

Lạm phátGiảm phát
Khái niệmLà sự tăng mức giá chung liên tục của hàng hóa dịch vụ theo thời gian. Kéo theo đó là sự mất giá của một loại tiền tệ.Là tình trạng mức giá chung của một nền kinh tế bị giảm liên tục.
Bản chấtLà sự tăng lên liên tục của mức giá chung.Là sự hạ thấp giá cả của một nền kinh tế.
Nguyên nhân– Nhu cầu của thị trường tăng nhanh hay nhu cầu tiêu dùng thay đổi.
– Do chi phí đầu vào bị đẩy lên cao.
– Lượng cung tiền lưu hành trong một quốc gia tăng.
Do sự suy giảm của cầu.

Ảnh hưởng của lạm phát đến kinh tế

Lạm phát có ảnh hưởng nhất định trong nền kinh tế. Trong đó có cả ảnh hưởng tích cực và tiêu cực.

– Đối với tác động tiêu cực, lạm phát sẽ tạo ra sư tăng chi phí cơ hội của việc tích trữ tiền. Chính vì không thể xác định rõ được tình hình lạm phát sẽ diễn ra như thế nào trong tương lai. Nó có thể sẽ ngăn cản đến các quyết định đầu tư cũng như tiết kiệm. Ngoài ra, nếu lạm phát tăng trưởng đủ nhanh sẽ làm tăng sự khan hiếm của hàng hóa. Làm cho người tiêu dùng sẽ bắt đầu lo lắng về tình hình giá cả tăng cao ở thời gian tới.

– Còn đối với tác động tích cực, ở một vài trường hợp lạm phát có thể làm giảm tỷ lệ thất nghiệp dựa trên các giá cả cứng nhắc.

Tuy nhiên, các ảnh hưởng tiêu cực của lạm phát luôn nhiều hơn tích cực. Chính vì thế, chính phủ các quốc gia luôn tìm cách để khắc phục lạm phát tối thiểu ở mức cho phép.

anh huong cua lam phat

Một số phương án kiểm soát lạm phát

Đối với mỗi quốc gia, việc kiểm soát lạm phát luôn được đặt lên hàng đầu nhằm bảo vệ nền kinh tế. Có nhiều cách để kiềm chế lạm phát, ví dụ như sau:

– Thực hiện giảm bớt các lượng tiền trong lưu thông:

+ Ngừng phát hành tiền vào trong lưu thông để giảm lượng tiền được đưa xã hội.

+ Tăng các tỷ lệ dự trữ bắt buộc: Đây chính là biện pháp nhằm giảm lượng các cung tiền vào thị trường. Biện pháp này ảnh hưởng đến toàn bộ các ngân hàng cũng như bình đẳng giữa các ngân hàng với nhau.

+ Tăng các lãi suất tái chiết khấu và lãi suất tiền gửi: Đây là biện pháp hạn chế các ngân hàng thương mại mang các loại giấy tờ có giá đến ngân hàng nhà nước để thực hiện chiết khấu. Bên cạnh đó, việc nâng lãi suất tiền gửi sẽ thu hút người dân gửi tiền vào ngân hàng nhiều hơn.

+ Ngoài ra, ngân hàng trung ương đề ra các nghiệp vụ thị trường mở với mục đích bán các chứng từ có giá cho các ngân hàng thương mại.

+ Ngân hàng trung ương giao dịch bán vàng và ngoại tệ cho các ngân hàng thương mại.

+ Giảm chi ngân sách: Đây là biện pháp làm giảm các khoản chi tiêu thường xuyên và cắt giảm đầu tư công.

+ Thực hiện tăng tiền thuế tiêu dùng nhằm để giảm bớt các  nhu cầu chi tiêu cá nhân trong xã hội. Cùng với đó là tăng hàng hóa dịch vụ cung cấp trong xã hội.

– Thực hiện tăng quỹ hàng hóa tiêu dùng nhằm mục đích cân bằng với tiền trong lưu thông

+  Thực hiện các chính sách tự do mậu dịch,

+ Ngoài ra, đề các biện pháp cho hàng hóa nhập khẩu. Cũng như giảm thuế.

– Đi vay viện trợ ở các quốc gia khác.

– Đề ra các chính sách cải cách tiền tệ.

>>> Cách tính tài sản lưu động mới nhất <<<

Lời kết

Bài viết ở trên đã giúp các bạn hiểu được lạm phát là gì và biết được nguyên nhân gây ra lạm phát. Qua đó, ta có thể thấy được lạm phát có ảnh hưởng rất lớn đến tình hình kinh tế của một quốc gia. Chính vì thế, chính phủ luôn tìm mọi cách để kiềm chế lạm phát.