Kinh tế vĩ mô là gì? Phân biệt kinh tế vi mô và kinh tế vĩ mô

kinh te vi mo la gi

Trong các khối ngành kinh tế ở các trường đại học, kinh tế vĩ mô luôn là một môn học được giảng dạy. Qua môn học này, nó giúp chúng ta biết được cách nghiên cứu, phân tích cũng như lựa chọn vấn đề kinh tế tổng thể. Và bài viết dưới đây, Tài Chính 101 sẽ giúp bạn có cái nhìn sâu sắc hơn về kinh tế vĩ mô. Cũng như biết được tác động của nó đến với thị trường chứng khoán.

1. Vĩ mô là gì?

Vĩ mô là một cụm từ dùng để diễn tả sự rộng lớn hoặc rất lớn. Tùy thuộc vào cách sử dụng mà vĩ mô có thể dùng như danh từ hoặc tính từ. Nếu dùng với nghĩa danh từ, thì được hiểu theo quy mô lớn nhất và bao quát toàn bộ hệ thống. Còn dùng ở nghĩa tính từ, vĩ mô dùng để chỉ phạm vi toàn bộ nền kinh tế. Và trái nghĩa với vĩ mô là vi mô.

2. Kinh tế vĩ mô là gì?

Kinh tế vĩ mô (Macroeconomics) được biết đến là một phân ngành nhỏ nằm trong chuyên ngành kinh tế học. Chủ yếu là nghiên cứu về đến các vấn đề như đặc điểm, cấu trúc hay hình vi của toàn bộ nền kinh tế nói chung.

Thông qua các chỉ tiêu cộng hưởng cùng với nhau. Chẳng hạn như: Tỷ lệ thất nghiệp, GDP, lạm phát,… Nó sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cách thức hoạt động bao trùm cả một nền kinh tế. 

Ngành học này thường được chia hai khu vực nghiên cứu riêng biệt, cụ thể như sau:

  • Chu kỳ kinh tế: Phân tích, nghiên cứu các nguyên nhân cũng như hậu quả của biến động ngắn đến tình hình tăng trưởng của một quốc gia nào đó.
  • Nghiên cứu các yếu tố tác động. Và các yếu tố quyết định để nền kinh tế để có thể phát triển bền vững.
kinh te vi mo la gi

Ngoài ra, còn khá nhiều người nhầm lẫn giữa 2 khái niệm kinh tế vĩ mô và vi mô. Cả 2 khái niệm này đều thuộc ngành kinh tế học. Tuy nhiên, kinh tế vĩ mô lại có phạm trù nghiên cứu lớn hơn và có tác động đến toàn bộ nền kinh tế. Trong khi đó, kinh tế vi mô thường nghiên cứu ở các cá thể đơn lẻ, cá nhân người tiêu dùng. Chung quy lại, 2 phân ngành này bổ trợ cho nhau và đảm bảo cho nền kinh tế phát triển bền vững.

3. Phân biệt kinh tế vĩ mô và kinh tế vi mô

Như phần đầu đã đề cập, thì thuật ngữ vĩ mô và vi mô hoàn toàn trái ngược nhau. Vậy làm như thế nào ta có thể phân biệt được kinh tế vĩ mô và vi mô? Hãy tìm hiểu thông tin dưới đây:

  • Giống nhau:

Mặc dù kinh tế vĩ mô và vi mô có những phạm trù nghiên cứu khác nhau. Tuy nhiên, ở mặt kinh tế học thì bộ phận hình thành đều bổ sung cho nhau và không thể chia cắt được. 

Theo đó, kinh tế vĩ mô sẽ điều chỉnh khi cần thiết trong toàn bộ nền kinh tế. Và về quản lý nhà nước thì cũng cần có sự tham gia quản lý của kinh tế vi mô để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững.

  • Khác nhau:
Kinh tế vĩ môKinh tế vi mô
Định nghĩaKinh tế vĩ mô là một trong những môn học nghiên cứu về nền kinh tế bình diện tổng thể. Cụ thể hơn bao gồm nghiên cứu cấu trúc, đặc điểm hay hành vi của cả nền kinh tế nói chung. Kinh tế vi mô là việc nghiên cứu về hành vi của người tiêu dùng. Hay các hộ gia đình có sự tham gia trong nền kinh tế và doanh nghiệp.
Đối tượng nghiên cứuHướng đến phân tích các biến số kinh tế về tổng hợp.Hướng đến nghiên cứu các biến số kinh tế về cá thể.
Ứng dụngÁp dụng cả môi trường bên trong lẫn bên ngoài.Chỉ áp dụng cho những hoạt động nội bộ.
Phạm vi nghiên cứuNghiên cứu toàn bộ sản phẩm, lạm phát, tăng trưởng, vai trò trong việc ổn định kinh tế vi mô từ chính phủ,..Chủ yếu nghiên cứu về các lý luận cơ bản trong nền kinh tế, lý thuyết từ hành vi người tiêu dùng và người sản xuất. Cũng như các yếu tố thị trường,…
Phương pháp nghiên cứuÁp dụng phương pháp về mô hình hóa. Sử dụng phương pháp mô hình hóa kết hợp với phân tích cận biên, so sánh tĩnh,..
Tầm quan trọngNhằm duy trì mức ổn định giá chung. Song song đó là giải quyết các vấn đề phát sinh trong nền kinh tế như giảm phát, lạm phát,…Nhằm xác định được mức giá của sản phẩm dựa vào các yếu tố sản xuất trong nền kinh tế,..
Hạn chếViệc áp dụng vào một cá nhân có thể không phù hợp, không đúng dựa trên kết quả tổng thể. Dựa vào các giả định không thực tế.

4. Sự tác động của kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán

Kinh tế vĩ mô có tác động không nhỏ đến với thị trường chứng khoán. Thông qua các chỉ số quan trọng sẽ giúp bạn có cái nhìn cụ thể hơn về sự tác động này. Đa phần, các chỉ số kinh tế vĩ mô đều được các cơ quan chính phủ của các quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nào đó đưa ra ở một thời điểm cố định.

Hơn thế nữa, việc dựa vào tầm nhìn kinh tế vĩ mô của các chuyên gia cũng có thể giúp các nhà đầu tư có thêm thông tin bổ ích trước khi đưa ra quyết định đầu tư như thế nào là hiệu quả. Dù chỉ mang tính chất tham khảo nhưng vẫn có ảnh hưởng nhất định. 

4.1 Chỉ số GDP – Tổng sản phẩm quốc nội

Được biết, đây là một trong những chỉ số quan trọng nhất của kinh tế vĩ mô. Khi bạn đầu tư chứng khoán, hãy lưu ý đến chỉ số này. Hiện nay, có 3 cách để tính GDP phổ biến nhất là: phương pháp chi tiêu, phương pháp giá trị gia tăng và phương pháp thu nhập. Như vậy, GDP có ảnh hưởng như thế nào đến thị trường chứng khoán.

gdp vietnam
  • Tốc độ GDP tăng trưởng cao sẽ làm tăng theo số lượng doanh nghiệp trong nước. Từ đó, tạo ra công việc cho lao động ở cả một nền kinh tế.
  • GDP tăng trưởng nhanh điều đó có nghĩa là thị trường chứng khoán cũng có sự phát triển nhanh về cả chất lẫn lượng. Minh chứng rõ nhất cho điều này đó chính là các phiên giao dịch Forex được thực hiện liên tục và tăng nhanh.
  • Kinh tế tăng trưởng bền vững sẽ là nền tảng tốt để thu hút vốn đầu tư trong lẫn ngoài nước. Từ đó, giúp tăng thêm sự năng động của thị trường.
  • Ngoài ra, nếu tăng trưởng GDP quá mức cũng có thể dẫn đến tình trạng khủng kinh tế và chứng khoán.

4.2 Chỉ số lạm phát trong kinh tế vĩ mô

Hiểu đơn giản, lạm phát chính là sự gia tăng của mức giá chung. Trong đó, lạm phát được chia thành lạm phát ảnh hưởng đến nền kinh tế của một quốc gia. Và lạm phát ảnh hưởng đến phạm vi sử dụng chung của loại tiền tệ đó. Như vậy, thị trường tài chính sẽ chịu ảnh hưởng ra sao bởi lạm phát?

Nếu lạm phát tăng cao, điều đó đồng nghĩa là chi phí sản xuất sẽ bị đẩy lên cao. Hàng hóa tăng lên trong khi đó nhu cầu hàng hóa lại giảm xuống sẽ làm cho doanh thu doanh nghiệp bị ảnh hưởng. Từ đó, các nhà đầu tư sẽ không chọn doanh nghiệp đó để đầu tư trên thị trường chứng khoán. 

chi so lam phat

Khi lạm phát tăng cao, các chính sách về tiền tệ sẽ được thắt chặt để kiềm chế. Khi đó, lãi suất được nâng cao thông qua lạm phát sẽ khiến tình trạng bán tháo trái phiếu sẽ diễn ra, kéo theo đó doanh nghiệp sẽ khó khăn trong việc huy động vốn. Hay vì giữ cổ phiếu, các nhà đầu tư sẽ chọn giải pháp rút vốn để gửi ngân hàng.

4.3 CPI – Chỉ số giá tiêu dùng

Thông thường, chỉ số này được dùng để phản ánh mức thay đổi tương đối của một mặt hàng cụ thể nào đó theo thời gian và chỉ mang tính chất tương đối. CPI trong kinh tế vĩ mô có ảnh hưởng đến thị trường như sau:

  • CPI tăng điều đó có nghĩa là doanh nghiệp phải tăng thêm chi phí đầu vào. Kéo theo đó lợi nhuận giảm sút. Và từ đó doanh nghiệp dần mất đi sức hút trên thị trường chứng khoán.
  • CPI tăng buộc nhà nước phải đưa ra các chính sách tín dụng thắt chặt để ổn định. Cùng với đó là các nhà đầu tư không thể tiếp cận tín dụng. Kéo theo đó là giảm đầu tư chứng khoán.
  • CPI cũng có thể khiến lãi suất ngân hàng tăng cao. Chính vì điều đó làm hấp dẫn hơn kinh doanh chứng khoán. Tuy nhiên, dòng đầu tư thị trường chứng khoán sẽ bị thu hẹp.

4.4 Cung ứng tiền tệ

Trong kinh tế vĩ mô, cung ứng tiền tệ để chỉ lượng cung cấp tiền tệ vào nền kinh tế để đáp ứng mục đích sử dụng tiền tệ của nền kinh tế đó.

  • Trường hợp chính sách cung ứng tiền được mở rộng: Sẽ làm gia tăng tiêu dùng hàng hóa cũng như các tài sản tài chính. Ngoài ra, chính sách này còn có tác dụng làm giảm bớt lãi suất của nền kinh tế cũng như lãi suất chiết khấu của chứng khoán. Do đó, các nhà đầu tư chứng khoán có thể gia tăng thu nhập một cách đáng kể.
  • Trường hợp chính sách tiền tệ thắt chặt: Chính sách thường sẽ có tác động xấu đến thị trường chứng khoán. Bởi vì nó làm cho giảm giá chứng khoán do lãi suất chiết khấu tăng lên. Đồng thời làm giảm khả năng đầu tư chứng khoán của các nhà đầu tư. Kéo theo đó là tăng chi phí vận hành doanh nghiệp khiến lợi nhuận công ty giảm.
cung ung tien te

5. Lời kết

Bài viết ở trên đã giúp bạn hiểu được vĩ mô cũng như kinh tế vĩ mô là gì. Qua đó, ta có thể thấy được kinh tế vĩ mô có tác động không nhỏ đến thị trường chứng khoán. Chính vì thế, hãy cân nhắc thật kỹ trước khi đưa ra quyết định đầu tư.