Chứng khoán phái sinh là gì? Những thông tin mới nhất 2022

chung khoa phai sinh la gi

Nếu bạn là người đã tham gia thị trường chứng khoán, thì chắc hẳn bạn đã nghe qua thuật ngữ Derivative Securities (chứng khoán phái sinh). Đây được xem là đòn bẩy giúp các nhà đầu tư giảm rủi ro và tăng thêm lợi nhuận. Vậy Derivative Securities là gì? Bài viết dưới đây của Tài Chính 101 sẽ giúp các bạn giải đáp mọi thắc mắc về  Derivative Securities (chứng khoán phái sinh) đầy đủ nhất !

Chứng khoán phái sinh là gì?

Derivative Securities (chứng khoán phái sinh) được hiểu là những công cụ được phát hành dựa trên cơ sở của các công cụ có sẵn. Ví dụ như cổ phiếu, trái phiếu, nhằm để thực hiện nhiều mục tiêu khác nhau như phân tán rủi ro, tạo lợi nhuận hay bảo vệ lợi nhuận. 

Chứng khoán phái sinh sẽ được xem như là một đòn bẩy để làm tăng nhiều lần giá trị các đối tượng đầu tư. Chẳng hạn hạn như cổ phiếu, trái phiếu. Và để đảm bảo rằng nếu giá của các loại cổ phiếu, trái phiếu có thay đổi bao nhiêu thì giá của các công cụ phát sinh vẫn sẽ được duy trì ở mức ban đầu.

Các loại chứng khoán phái sinh

chung khoa phai sinh

Chứng khoán phái sinh tồn tại ở nhiều hình thức khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung bao gồm 4 loại chính, như sau:

– Hợp đồng tương lai (Futures Contract): Đây được hiểu là việc thỏa thuận giữa các bên về những nghĩa vụ mua bán. Trong đó, các bên phải thực hiện theo mức giá đã xác định cho tương lai mà không phụ thuộc vào giá trị thị trường tại thời điểm đó. 

– Hợp đồng kỳ hạn (Forward Contract): Đây được xem là một thỏa thuận. Mà khi đó, giữa người và người bán chấp nhận thực hiện một giao dịch hàng hóa với một khối lượng xác định. Cũng như tại một thời điểm xác định trong tương lai với một mức giá đã được niêm yết vào ngày hôm nay. Và hàng hóa ở đây có thể là bất kỳ sản phẩm nào, từ nông sản cho đến cả chứng khoán.

Điểm khác biệt của Forward và Futures Contract đó chính là giá cả hai bên tự thỏa thuận với nhau. Và những thỏa thuận này dựa theo những ước tính cá nhân. Ngoài ra, giá vào thời điểm giao nhận hàng hóa có thể thay đổi, tăng lên hoặc giảm xuống so với mức giá đã ký kết trong hợp đồng.

– Quyền lựa chọn cổ phiếu (Options): Đây được hiểu là quyền của các nhà đầu tư được bán hay mua một số lượng cổ phiếu xác định theo giá được định trước. Và có thể thấp hơn giá hiện hành của loại cổ phiếu đó trên thị trường. 

Có 2 loại Option, bao gồm: Options Bán và Options Mua. Thông thường, Options dành cho các nhà đầu tư thích cảm giác an toàn khi họ chắc chắn sẽ mua hoặc bán được với giá ấn định. Và từ đó họ có thể thu lợi nhuận về.

– Hợp đồng hoán đổi (Swaps Contract): Đây là một việc bán ngoại tệ nhưng đồng thời ký hợp đồng mua lại nó vào một thời điểm trong tương lai. Hoặc cũng có thể mua một ngoại tệ nhưng không đồng thời lại ký kết bán lại nó ở một thời điểm trong tương lai. 

Đây được xem là một phương thức phái sinh dựa trên sự trao đổi và thực hiện hợp đồng trong lĩnh vực lãi suất và tiền tệ. Thông thường, nhiều công ty, ngân hàng muốn có Swaps để ấn định tỷ lệ lãi suất nhằm để giảm thiểu sự bất ổn trong kinh doanh. Bên cạnh đó, Swaps cũng rất hiệu quả đối với việc huy động vốn. 

Derivative Securities

Đặc điểm của chứng khoán phái sinh

Chứng khoán phái sinh bao gồm những đặc điểm sau:

– Mỗi chứng khoán phái sinh được thành lập dựa trên tối thiểu 1 tài sản cơ sở. Và nó có giá trị gắn liền cùng với giá trị của phần tài sản đó.

– Lúc đầu, giao dịch chứng khoán phái sinh yêu cầu về vốn đầu tư không cao, thấp hơn nhiều so với việc đầu tư trong thị trường tài sản cơ sở. Tuy nhiên, đi song song tiềm năng về lợi nhuận cao. Thì vốn đầu tư cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro vì những dự báo có thể chênh lệch so với thực tế.

– Chứng khoán phái sinh không yêu cầu xác nhận quyền sở hữu với tài sản cơ sở. Mà nó chỉ là sự cam kết về quyền và nghĩa vụ phát sinh trong tương lai đối với 2 bên tham gia hợp đồng.

Bên cạnh đó, loại chứng khoán này còn lại công cụ gắn liền với phương thức đòn bẩy tài chính. Do đó, chứng khoán phái sinh mang tính chất chủ yếu đó là đầu tư vào sự biến động giá trị tài sản. Chứ không phải là đầu tư vào một loại tài sản thực tế nào đó.

Derivative

Phân biệt chứng khoán phái sinh và chứng khoán cơ sở

Để phân biệt rõ chứng khoán phái sinh và chứng khoán cơ sở, ta tìm hiểu bản sau:

Chứng khoán cơ sởChứng khoán phái sinh
Ký quỹSở hữu 100% tiền và cổ phiếu trong tài khoản. Ký quỹ dựa theo tỷ lệ quy định là 13% giá trị hợp đồng. Tuy nhiên, đề phòng rủi ro, các công ty chứng khoán thường yêu cầu mức ký quỹ cao hơn, khoảng 15-20%.
Thời gian sở hữuKhông giới hạn thời gian.Chỉ được phép sở hữu cho đến ngày đáo hạn. Ngày giao dịch cuối cùng là ngày thứ Năm lần thứ ba của tháng.
Khối lượng phát hànhDựa theo quy mô vốn của doanh nghiệp.Không giới hạn.
Khối lượng giao dịch tối thiểuTối thiểu 100 cổ phiếu.Tối thiểu 1 hợp đồng.
Khối lượng giao dịch tối đaKhông giới hạn giao dịch.Tối đa 500 hợp đồng/lệnh.
Thời gian thanh toánT+2 số tiền về tài khoảnT+3 chứng khoán về tài khoản.T+0 ghi nhận sở hữu về vị thế.T+1 số tiền về tài khoản.
Cơ chế giao dịchChỉ cho phép được mua.Được mua và cả bán khống.

Kết luận

Bài viết ở trên đã giải đáp các thắc mắc của bạn về chứng khoán phái sinh là gì. Qua đó, ta có thể thấy được chứng khoán phái sinh có thể giúp các nhà đầu tư mang về lợi nhuận cao. Tuy nhiên, nó cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Hy vọng với những thông tin ở trên sẽ giúp ích cho việc đầu tư của bạn !