Brexit là gì? Ảnh hưởng của Brexit đến nước Anh và thế giới

brexit la gi

Brexit được biết đến như một “cuộc ly hôn” giữa Vương quốc Anh và hiệp hội Liên minh châu Âu (EU). Sự kiện này đã thu hút không ít sự quan tâm của công chúng trên thế giới. Và nó đã đánh dấu một sự kiện gây chấn động trên phạm vi toàn cầu. Vậy brexit là gì? Tại sao nó lại có ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế của nước Anh và của cả thế giới? Bài viết hôm nay Tài Chính 101 sẽ giúp các bạn có cái nhìn toàn cảnh về Brexit.

Brexit là gì? 

Brexit là cụm từ được ghép bởi “Britain” và “exit”. Hai từ được ghép lại với ý nghĩa nhằm ám chỉ sự rời khỏi Liên minh châu Âu (EU) của nước Anh. Đây là sự kiện quan trọng đánh dấu mốc lớn trong lịch sử về sự thay đổi mối quan hệ giữa Anh và Liên minh châu Âu EU.

Nước Anh và Liên minh châu Âu (EU) đạt thỏa thuận sơ bộ về việc Anh rời khỏi EU sau hai năm đàm phán căng thẳng vào ngày 13/11/2018. Và sự kiện Brexit bắt đầu từ đó. Tuy chỉ là những thỏa thuận sơ bộ nhưng nó mang những dấu hiệu tích cực cho những thỏa thuận tiếp theo của hai bên.

Cụm từ Brexit được sử dụng tương tự như Grexit. Trước đó người ta dùng Grexit để chỉ sự rời khỏi liên minh châu Âu EU của Hy lạp (Greece). Thế nhưng, Grexit khá đơn giản, còn Brexit thì lại gặp khá nhiều rào cản về thỏa thuận có lợi cho đôi bên.

brexit

Liên minh châu Âu (EU) là gì?

Liên minh châu Âu (thường gọi là EU) – là tên gọi của một tổ chức hợp tác kinh tế chính trị gồm có 28 quốc gia châu Âu. EU được thành lập sau thế chiến thứ II, với mục đích chung: thúc đẩy hợp tác kinh tế, duy trì hoà bình, cùng nhau phát triển.

Kể từ đó, EU đã phát triển trở thành một “thị trường riêng” cho phép hàng hoá, dịch vụ và người dân được di chuyển thoải mái như trong một đất nước lớn – không thuế nhập khẩu, không visa.  Khối đoàn kết gồm 28 quốc gia này sử dụng đồng tiền riêng, gọi là đồng Euro, có nghị viện và đặt ra các luật lệ trong nhiều lĩnh vực. 

>>> Cuộc đời thăng trầm huyền thoại phố Wall <<<

Diễn biến của quá trình Brexit

Thực tế, vào năm 1975, cuộc trưng cầu dân ý ở Anh về vấn đề Brexit đã được tổ chức lần đầu tiên. Họ từng tranh luận về cái được mất khi gia nhập cộng đồng châu Âu, nhưng người dân Anh khi đó vẫn chọn việc tiếp tục “chung sống” với EU. 

Cho đến ngày 23/6/2016 – thời điểm tị nạn ở Anh đang trở thành đề tài nóng gây phẫn nộ trong chính trị trên khắp Châu Âu, tổng thống Cameron đã tổ chức cuộc trưng cầu dân ý lần thứ hai. Kết quả cho thấy có tới 52% số cử tri ủng hộ Brexit. Từ đó, vấn đề Brexit trở nên “nóng lại” sau nhiều năm đóng băng và thu hút sự quan tâm của không ít phía dư luận, giới nhà báo,… Sau khi công bố kết quả, ông Cameron tuyên bố từ chức vì bản thân ông vốn không tán thành Brexit.

Ngày 13/7/2016, Bộ trưởng Nội vụ Anh Theresa May trở thành người đứng đầu Đảng Bảo thủ đồng nghĩa với việc tiếp quản vị trí Thủ tướng Anh. Vốn là người ủng hộ Brexit, bà May kích hoạt Điều 50 của Hiệp ước Lisbon để Anh bắt đầu quá trình đàm phán về việc rời EU vào ngày 29/3/2017. Và viễn cảnh Brexit chính thức bắt đầu.

dien bien brexit

Bước đầu, Brexit có nhiều khởi sắc khi thỏa thuận Brexit được các nhà lãnh đạo EU phê chuẩn, cùng với đó là tuyên bố về quan hệ thương mại tự do giữa hai bên trong tương lai. Thế nhưng, Brexit lại nhiều lần bị trì hoãn. Và đến tháng 5/2019, bà May thông báo từ chức lãnh đạo Đảng Bảo thủ trong sự tiếc nuối vì “sự nghiệp Brexit” chưa thành.

Ngày 23/7/2019, ông Boris Johnson trở thành người kế nhiệm bà May với mong muốn có thể đưa Brexit đạt được những thỏa thuận mới. Sau nhiều khó khăn trong việc đàm phán với EU, được sự hậu thuẫn to lớn từ phía Đảng Bảo thủ, Ông Johnson đã có đầy đủ tiền đề và điều kiện cần thiết để thực hiện cam kết cũng như khẩu hiệu tranh cử là thực hiện dứt điểm Brexit. Với kết quả này, việc hoàn tất các thủ tục pháp lý cần thiết cho Brexit trong Quốc hội Anh sẽ không còn gặp trở ngại.

Và sau khi trải qua nhiều rào cản, nước Anh đã chính thức rời khỏi Liên minh châu Âu ngày 31/1/2020, chấm dứt hơn 45 năm hợp nhất về kinh tế, chính trị và pháp luật với những nước láng giềng trong khối đoàn kết EU.

>>> Câu chuyện sự sụp đổ Lehman Brothers <<<

Nguyên nhân dẫn đến sự kiện Brexit

Những nguyên nhân nào đã khiến nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu EU sau hơn 45 năm gắn bó? Để hiểu rõ, hãy tham khảo những nguyên nhân dưới đây:

Ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng dân nhập cư

Sự kiện Brexit bắt đầu từ làn sóng nhập cư ngày càng gia tăng, khiến người dân Anh lo ngại về sự thay đổi và đánh mất giá trị bản sắc văn hóa do phải tiếp nhận những trào lưu văn hóa mới từ người nhập cư. Đặc biệt, họ còn lo ngại về sự lan truyền của Chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan, khiến cho tình hình an ninh quốc gia bất ổn và khó kiểm soát.

Kết quả của cuộc khảo sát chỉ ra sự bất mãn của người dân trước cuộc khủng hoảng nhập cư và sự bất lực trước thất bại của chính phủ trong việc giải quyết vấn đề này. Tình trạng này, làm gia tăng thêm cơn giận dữ của công chúng và họ đã bỏ phiếu ủng hộ  Brexit.

>>> Phố Wall là gì? Những thông tin cần biết về phố Wall  <<<

Tình hình chính trị trong nước bất ổn

Tình hình nội chính diễn ra bất ổn, xuất phát từ việc các nghị sĩ thứ yếu trong đảng Bảo thủ của Anh vẫn luôn mang những hoài nghi về liên minh châu Âu và gây sức ép lớn nhằm thực hiện cuộc trưng cầu dân ý để rời khỏi Liên minh châu âu EU.

anh huong cua brexit

Sự trỗi dậy của Đảng Độc lập Anh – UKIP

Đảng UKIP giành được 1/4 số phiếu bầu trong cuộc bầu cử địa phương tại Anh vào tháng 1/2013. Đã có những lo ngại rằng, một số nghị sĩ trong Đảng Bảo thủ có thể “đào tẩu” sang Anh buộc ông Cameron phải thực hiện cam kết tổ chức trưng cầu ý dân. 

Đảng UKIP và Thủ lĩnh Nigel Farage giành được hàng triệu phiếu bầu vào năm 2015. Điều đáng quan tâm là trong số phiếu này có nhiều phiếu của những người từng ủng hộ cho Công đảng hoặc Đảng Bảo thủ. Ngoài ra, để góp vào thành công đó, việc liên tục xuất hiện trên truyền thông của Farage đã giúp việc phản đối dân nhập cư và dọn đường cho quá trình Brexit diễn ra thuận lợi.

Các nguyên nhân khác

Sau khi tách khỏi EU, nước Anh có thể được tự do đánh thuế, tự do ban hành luật, tự do quyết định chính sách,…

Nước Anh bất mãn với nhiều quy định được cho rằng không hợp lý của EU như: trẻ em dưới 8 tuổi không được thổi bóng bay, hạn chế về công suất của máy hút bụi, định mức hạn ngạch đánh bắt cá,…

Anh lo sợ EU sẽ đe dọa chủ quyền của mình khi hiệp ước chuyển nhượng một lượng lớn quyền lực từ các nước thành viên sang cơ quan trung ương tại Bỉ được thực thi. 

Ảnh hưởng của Brexit 

Đối với nước Anh

anh huong cua  den nuoc anh
  • Về kinh tế: khi Brexit đạt được thỏa thuận cuối cùng cũng là lúc bắt đầu thời kỳ bất định cho kinh tế nước Anh đối với các nước châu Âu trong thời gian tới.  Anh  không còn có vị thế và không đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định các vấn đề mang tầm ảnh hưởng. Kinh tế có thể bị tuột dốc và chịu nhiều tổn thất, cụ thể là có thể phải chịu tổn thất lên đến 100 tỷ bảng, đồng bảng mất giá, thất thu về thương mại và tài chính,… Người dân sẽ phải hứng chịu mức thuế mà trước nay họ vẫn được hỗ trợ khi còn trong Liên minh châu Âu EU.  Không chỉ vậy, hàng triệu người sẽ bị mất việc làm do các doanh nghiệp rời khỏi Anh.
  • Về Chính trị – Xã hội: Brexit làm cho nước Anh bị chia rẽ sâu sắc. Sự đối lập ý kiến trong việc rời khỏi Liên minh châu Âu đã gây ra sự chia rẽ mạnh trong xã hội nước Anh. Không chỉ gây chia rẽ trong Chính phủ và Quốc hội Anh mà sự chia rẽ còn thể hiện qua các nhóm lợi ích trong xã hội Anh. Có thể thấy, nhóm hưởng lợi từ các chính sách hội nhập quốc tế quyết tâm phản đối Brexit, còn các nhóm được hưởng lợi các chính sách đi theo chủ nghĩa dân túy vô cùng ủng hộ Brexit.
  • Về Quân sự – Đối ngoại: không còn giữ vị trí đồng minh quan trọng của Mỹ ở khu vực châu Âu. Có thể tầm ảnh hưởng của quân sự Anh sẽ bị tổn hại nghiêm trọng.

Đối với EU

  • Sự rời đi của Anh đã ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế của EU. Cụ thể, nền kinh tế giảm đáng kể về quy mô,  thương mại Anh với các nước trong EU sụt giảm do rào cản thương mại tăng.
  • Có thể sẽ tạo ra tiền lệ xấu với các nước thành viên đang có ý định rời khỏi EU khiến khối liên minh này tan rã. Nếu EU không còn, kinh tế toàn cầu sẽ chịu tác động sâu sắc. Nguy cơ về cơn khủng hoảng mới với mức độ tàn phá mạnh có thể sẽ tàn phá nền kinh tế thế giới.

Đối với thế giới

  • Ảnh hưởng nhiều nhất là Hoa Kỳ, như chúng ta biết quan hệ thương mại và đầu tư với Anh sẽ khiến cho Hoa Kỳ chịu nhiều thiệt hại từ sau Brexit. Anh là đối tác thương mại quan trọng hàng đầu của Hoa Kỳ ở châu Âu. Nên khi Anh rời khỏi EU, khả năng tiếp cận thị trường châu Âu của Hoa Kỳ sẽ giảm. Điều này dẫn đến doanh thu và lợi nhuận của các doanh nghiệp Hoa Kỳ cũng giảm.
  • Đối với Nhật Bản, Brexit có tác động tiêu cực tới các nguồn đầu tư của Nhật tại thị trường Anh. Sau sự kiện Brexit diễn ra, làm cho giá đồng yên tăng mạnh, tác động lớn đến nền kinh tế Nhật Bản cũng như ảnh hưởng lớn đến các chính sách cải tổ nền kinh tế.
  • Còn đối với Trung Quốc, quan hệ thương mại giữa EU và Trung Quốc rất vững mạnh. Do đó, nền kinh tế vốn đang gặp nhiều khó khăn của nước này sẽ chịu những ảnh hưởng ngắn hạn khi mà thị trường EU đang chao đảo, kém ổn định từ những sự kiện Brexit.
brexit

Đối với Việt Nam

  • Chính sách thuế quan của EU thay đổi điều chỉnh làm ảnh hưởng đến Hiệp định thương mại Việt Nam – EU (EVFTA).
  • Một ảnh hưởng tích cực đó là Việt Nam có nhiều cơ hội hơn cho thương mại và ngoại giao đối với EU vì có lẽ EU cần một chỗ trống bù lại những tổn thất mà Anh để lại sau Brexit.
  • EU là thị trường có tầm ảnh hưởng lớn của Việt Nam. Nhưng mà sau Brexit, thị trường này lại đang gánh chịu những biến đổi lớn về quy mô, sức ổn định nên kim ngạch xuất khẩu của nước ta sẽ bị ảnh hưởng không ít.

>>> Nguyên nhân nào gây ra tình trạng lạm phát? <<<

Lời kết

Sự kiện Brexit đã tạo dấu ấn lịch sử khi Anh rời khỏi Liên minh châu Âu. Mong rằng sau khi tìm hiểu về sự kiện này, bạn sẽ có cái nhìn toàn diện về Brexit cũng như có những thông tin hữu ích về việc tại sao brexit lại ảnh hưởng lớn đến thế giới như vậy.